Η ιστορία μας

Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα Παιδικής ΠροστασίαςΤo Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας στεγάζεται σ’ ένα μεγάλο νεοκλασικό κτίριο με είσοδο επί της οδού Κλεισόβης 18 στον Πειραιά.  Δεσπόζει στην είσοδο του πρώτου λιμανιού της χώρας δίνοντας το όνομα του στην συνοικία που εκτείνεται στα νοτιοανατολικά της πόλης καλύπτοντας όλο το βορειοδυτικό άκρο της Πειραϊκής Χερσονήσου.

Έχει χαρακτηριστεί από το Υπουργείο Πολιτισμού ως «Έργο Τέχνης και Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο».  Είναι ένα από τα πέντε ομορφότερα κτίρια της νεότερης ιστορίας και αποτελεί κομμάτι του Ελληνικού Πολιτισμού και πολιτιστική κληρονομιά για τις επόμενες γενιές. Είναι τετράγωνο με ελαφρές προεξοχές στις γωνίες. Το  οικοδόμημα αναπτύσσεται γύρω από ένα μεγάλο αίθριο με περιμετρική στοά με τοξωτά ανοίγματα. Η γενικότερη τυπολογία στην αρχιτεκτονική του κτιρίου ήταν συνήθης για την εποχή του με το νεοκλασικό στοιχείο να αποπνέει την δύναμη και την αισθητική ομορφιά. Κάθε μία από τις τέσσερις όψεις του κτιρίου διαθέτει 14 τοξωτά παράθυρα.  Αποτελείται από τέσσερα επίπεδα: υπόγειο, ισόγειο, α’ και β’ όροφο στα οποία περιλαμβάνονται αίθουσες διδασκαλίας, κοιτώνες, χώροι διοίκησης και βοηθητικά δωμάτια.

Στον περιβάλλοντα χώρο υπάρχει ένας μικρός Ιερός Ναός αφιερωμένος στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, θεμέλιος λίθος του οποίου τοποθετήθηκε στις 15 Απριλίου του 1901. Παράλληλα, μέσα στο Ίδρυμα λειτουργεί  Δημοτικό Σχολείο το οποίο από το 1980 αναγνωρίζεται ως δημόσιο και μετονομάζεται  σε «56ο Δημοτικό Σχολείο Πειραιά Χατζηκυριακείου Ιδρύματος».

Το κτίριο του Χατζηκυριάκειου Ορφανοτροφείου θηλέων θεμελιώθηκε στις 30 Απριλίου του 1883, από την βασίλισσα Όλγα και οικοδομήθηκε με σχέδια του δημοτικού μηχανικού Κωνσταντίνου Θεοφιλά σε έκταση, 50 στρεμμάτων, που παραχωρήθηκε από τον βασιλιά Γεώργιο Α΄.  Οι εργασίες ανέγερσης ολοκληρώθηκαν το 1897, όμως η λειτουργία του ξεκίνησε επίσημα με τα εγκαίνια στις 19 Ιανουαρίου το 1904. Αρωγός στην μακροχρόνια προσπάθεια ανέγερσης και λειτουργίας του Χατζηκυριάκειου Ορφανοτροφείου υπήρξε ο δήμαρχος Πειραιά Τρύφων Μουτζόπουλος.

Σε μία πορεία 110 και πλέον χρόνων, μέσα από βαλκανικούς, παγκόσμιους πολέμους και ένα εμφύλιο, το Χατζηκυριάκειο κατόρθωσε όχι μόνο να επιβιώσει αλλά και να διασφαλίσει την διάρκεια.

Το κτίριο του Χατζηκυριάκειου Ιδρύματος επιτάχθηκε πολλές φορές μέσα στον χρόνο:

  • Το 1913: για να χρησιμοποιηθεί ως νοσοκομείο για τραυματίες πολέμου
  • Το 1922: με την Μικρασιατική καταστροφή,   ως νοσοκομείο και κέντρο περίθαλψης προσφύγων.
  • Το 1941: με την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα, παρέμεινε στη χρήση των  ξένων στρατευμάτων  σ’ όλη την διάρκεια της Κατοχής.
  • Το 1945: επιτάχθηκε αρχικά από τους Άγγλους και αργότερα από την ελληνική κυβέρνηση και χρησιμοποιήθηκε ως κέντρο περίθαλψης παλιννοστούντων προσφύγων από τις ανατολικές κυρίως χώρες.

Κατά τις περιόδους αυτές, το Ίδρυμα στεγάστηκε στην  Χαροκόπειο Σχολή, στις εγκαταστάσεις ΠΙΚΠΑ στη Βούλα, στη Σχολή Λασκαρίδου στην Καλλιθέα, σε σχολικό κτίριο της Νέας Σμύρνης, σε ένα διώροφο οίκημα, στην οδό Σανταρόζα 4, στον Πειραιά.

Η οριστική επιστροφή στο ιδιόκτητο  κτίριο του Ιδρύματος, μαζί με ένα νέο ξεκίνημα για μια ανοδική πορεία, έγινε το 1959.

Με τον σεισμό του 1999 το Κτίριο πληγώθηκε σοβαρά και κρίθηκε ακατάλληλο για την διαβίωση των παιδιών.  Με την εκκένωση του κτιρίου, το Οικοτροφείο και οι Διοικητικές Υπηρεσίες μετεγκαταστάθηκαν σε καταυλισμούς λυόμενων σπιτιών, στον περιβάλλοντα χώρο.

H διαδικασία αναστήλωσης του Κεντρικού Κτηρίου Λειτουργίας μετά από μακρόχρονη προσπάθεια των μελών του Δ.Σ., έχει ενταχθεί από την Περιφέρεια Αττικής στο ΕΣΠΑ και εκτελείται από την Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Π.Ε. Πειραιά. Σκοπός του έργου είναι η στατική ενίσχυση και η αρχιτεκτονική αποκατάσταση του κεντρικού κτιρίου χωρίς όμως να επηρεαστούν  τα μορφολογικά χαρακτηριστικά. Με την ολοκλήρωση των εργασιών, που αναμένεται στο άμεσο μέλλον, θα παραδοθεί λειτουργικό και ασφαλές για να συνεχίσει το έργο του.

Το Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα έχει τιμηθεί για την κοινωνική του προσφορά με το Βραβείο  Ακαδημίας Αθηνών το 1987 και με το Χρυσό Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών το  2004, καθώς προσπαθεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών, να λειτουργεί σύμφωνα με όσα επιβάλλουν οι αντιλήψεις της σύγχρονης παιδαγωγικής χωρίς να αγνοεί την παράδοση και έχοντας σαφή επίγνωση της αποστολής του να εκπληρωθεί το όραμα του Ιδρυτή του.